Wat is vegan wijn?

Het is misschien even schrikken, maar niet alle wijnen zijn veganistisch (vegan) of vegetarisch. Dat klinkt in eerste instantie misschien vreemd, want wijn is in principe niets meer dan gefermenteerd druivensap, of toch niet? De meeste wijnen zijn niet vegan omdat er onder andere tijdens het klaringsproces dierlijke ingrediënten worden gebruikt. Alhoewel ik al bijna mijn hele leven vegetarisch eet kwam ik er nog niet zo lang geleden pas achter dat er dierlijke ingrediënten voor de wijn worden gebruikt. Wijn drink ik voor mijn plezier; een fles gaat open als er iets te vieren valt of om te ontspannen en het idee dat er dieren hebben geleden voor mijn fles wijn vind ik zeer onprettig. Een wijntje smaakt dat ineens een stuk minder lekker.

Waarom is wijn niet vegan?

Er zijn twee manieren waarop dieren of dierlijke ingrediënten een rol spelen in de productie van wijn. Allereerst kunnen dieren gebruikt worden bij de verbouw van wijn. Hierbij kun je denken aan bijvoorbeeld ezels of paarden met manden op hun rug waarmee zij de druivenranken dragen voor de wijnboer. Een andere reden dat wijn niet vegan is, is omdat er tijdens de oogst niet handmatig geplukt wordt, maar machinaal. Muisjes, insecten en wilde bloemen worden dan ook door de machine opgeslokt. Soms is dat zelfs reden voor de wijnmaker om later in het proces de eiwitten (van de muizen en insecten) later in het proces alsnog uit de wijn moet halen. De meest voorkomende reden voor niet-vegan wijn komt echter door het gebruik van dierlijke klaringsmiddelen. Drink je biologische wijn, dan is de kans groot dat deze ook vegan is, maar het is geen garantie. Wil je zeker weten dat je vegan wijn drinkt? Kies dan voor een wijnfles waar het vegan logo op staat of koop gewoon je wijn in onze webshop, want al onze wijn is vegan!. De meeste van onze wijnen zijn voorzien van het officiële vegan logo, maar als het niet op de fles staat dan hebben wij 100% garantie van de wijngaard dat zij geen dierlijke ingrediënten voor de productie van hun wijn gebruiken.

Dierlijke ingrediënten in wijn

Wanneer een wijn wordt gemaakt ziet de jonge wijn er troebel en minder aantrekkelijk uit. Er zweven troebele stukjes in. Om deze onaantrekkelijke stukjes te verwijderen gebruiken de wijnmakers klaringsmiddelen. Deze klaringsmiddelen werken als magneten. De kleine stukjes die we wijn troebel maken vormen grotere stukken en kunnen hierdoor gemakkelijker door wijnmakers worden verwijderd. Het vervelende is alleen dat deze klaringsmiddelen meestal niet veganistisch zijn. De meest voorkomende klaringsmiddelen voor de bereiding van wijn zijn caseïne (dit is een melkeiwit), albumine (een eiwit), gelatine (dierlijk eiwit), chitine (vezels van schaaldieren van schaaldieren) en vislijm (visblaasproteïne). Het zijn dus precies dié voedingsmiddelen die veganisten en vegetariërs willen vermijden.
Het is helemaal niet nodig om dierlijke ingrediënten voor de bereiding van wijn te gebruiken. Er zijn namelijk een heleboel natuurlijke klaringsmiddelen te verkrijgen die minstens zo goed werken als de dierlijke variant. Denk hierbij bijvoorbeeld aan klei (bentoniet), kalksteen en silicagel. Geactiveerde houtskool kan ook worden gebruikt, evenals plantaardige caseïne en plantaardige plaques.

Kun je vegan wijn herkennen?

Een vegan wijn ziet er hetzelfde uit als een 'normale' wijn en ook de smaak is hetzelfde (alhoewel een eerlijke wijn wat ons betreft net iets lekkerder drinkt). Aan de buitenkant kun je dus niet zien of de wijn vegan is. Als je niet-vegan wijnen wilt vermijden let dan op disclaimers op de wijnetiketten, bijvoorbeeld: "Kan sporen van eiwit of visproducten bevatten". Wijnmakers zijn niet verplicht om alle klaringsmiddelen op te sommen. Staat er niet duidelijk op het etiket dat de wijn vegan is, neem dan geen risico. Kies uitsluitend voor wijnflessen met een logo dat zegt dat de wijn "veganistisch" is of dat de wijn "vegetarisch" is. Of koop gewoon je vegan wijn via onze webshop vegansdrink.nl, dan weet je namelijk altijd zeker dat je wijn vegan is.

Waarom worden klaringsmiddelen gebruikt?

Alle jonge wijnen zijn troebel en bevatten kleine moleculen, zoals eiwitten, wijnsteenzuren (tartraten), tannines en fenolen (afkomstig uit de schil van druiven). Deze zijn allemaal natuurlijk en op geen enkele manier schadelijk, maar wij wijndrinkers willen gewoon graag dat onze wijnen er mooi uitzien en niet-troebel zijn. Het proces om wijn te klaren noemen we ‘beboeten’. Als wijn lang genoeg wordt bewaard kunnen de meeste wijnen zichzelf stabiliseren en zichzelf boeten. Helaas duurt dit natuurlijke proces te lang en dus hebben producenten allerlei hulpmiddelen om dit proces te versnellen. Dit noemen we ‘beboeten’. Een hulpmiddel dat veel gebruikt wordt is bijvoorbeeld ‘verfijningsmiddel’. Dit helpt bij het neerslaan van ‘de waas’. Vervolgens werkt het klaringsmiddel als een magneet: het trekt de moleculen eromheen aan. De moleculen klonteren rond het klaringsmiddel. Dit resulteert in een kleiner aantal, maar grotere deeltjes. Dankzij het samenklonteren kunnen die deeltjes gemakkelijker verwijderd worden.

Traditioneel waren de meest gebruikte klaringsmiddelen caseïne (een melkeiwit), albumine (eiwit), gelatine (dierlijk eiwit) en vislijm (visblaas-eiwit). Deze klaringsmiddelen worden verwerkingshulpmiddelen genoemd. Het zijn geen toevoegingen aan de wijn, omdat ze samen met de waasmoleculen worden neergeslagen. Boeten met caseïne (melkeiwit) en albumine (eiwit) is meestal acceptabel voor de vegetariërs, maar alle vier de hulpmiddelen zijn ongewenst voor veganisten. Dit is het geval omdat er tijdens het klaringsproces sporen van de dierlijke klaringsmiddelen in de wijn worden opgenomen.

Diervriendelijke wijn

Maar niet getreurd, want er is gelukkig een heerlijk vegan alternatief! Sommige wijnmakers gebruiken tegenwoordig klaringsmiddelen zoals bentoniet (op basis van klei) dat bijzonder effectief is in het verwijderen van ongewenste eiwitten. Ook geactiveerde houtskool is een diervriendelijk middel dat vaak gebruikt wordt . Sommige wijnproducenten gaan nog een stapje verder en kiezen ervoor om de natuur zijn eigen gang te laten gaan. Zij verfijnen of filteren hun wijnen niet, waardoor de wijn zichzelf opheldert en zichzelf stabiliseert. Op het etiket van dergelijke wijnen zie je dan meestal staan: ‘niet beboet en / of niet gefilterd’. Helaas geven de meeste wijnetiketten nog niet aan of de wijn geschikt is voor veganisten of vegetariërs. Ook wordt meestal niet verteld welke klaringsmiddelen er voor de productie van de wijn gebruikt zijn. Wil je er zeker van zijn dat je wijn drink dat geschikt is voor vegans en vegetariërs? In onze webshop verkopen we alleen 100% vegan wijn! Hierdoor grijp je nooit mis en kun je lekker genieten van duurzame wijn. Daar mag wel op geproost worden!

> Bekijk ons volledige assortiment vegan wijnen